Problemen drachtige merrie

   

Welkom     Rusthuis    Paardenpension     Fokstal     Contact     Facebook    Links

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Laatst bijgewerkt op:
30-12-2013

 

 

 


Contact:

Stal Yn it Span
Robyntsjewei  15
9261 XV Eastermar
 06-42318843
0512-341960

e-mail:

info@
paardenpensioninfo.nl

 

 

 Problemen en afwijkend gedrag voor, tijdens of na de bevalling van de merrie
(eigen ervaring)

Onderstaande problemen maken deel uit van onze eigen ervaringen, de meeste van deze problemen hadden een "happy ending", helaas hebben we ook een paar maal het verdriet gehad van het overlijden van het veulen.

Ons advies: Blijf rustig, ook wanneer het mis lijkt te gaan; een paniekerige baas kan mee de oorzaak zijn van een foute afloop. Aarzel niet om de dierenarts te bellen, beter 10x te vaak dan 1x te weinig!
Ziet u bij voorbaat al tegen de bevalling van uw merrie op: Breng haar op tijd weg naar een adres waar kennis voor handen is, wij hanteren hiervoor een termijn van ongeveer een maand voor de bevalling.
De merrie heeft dan tijd om haar nieuwe omgeving en verzorgers te wennen en tegelijkertijd bouwt ze voldoende antistoffen op die bij haar nieuwe omgeving horen zodat ze die aan haar veulen mee kan geven via de biest.

Problemen voor de uitgetelde datum:

  • koliek van de hoogdrachtige merrie; dit probleem kan te maken hebben met de ligging van het veulen.
    Dierenarts controle is hierbij noodzakelijk, maar het moet wel uiterst zorgvuldig worden gedaan. Dit omdat door het opvoelen de bevalling vroegtijdig kan worden opgewekt

  • bevalling te vroeg; 5 weken of korter voor de officiële datum, het veulen kan levensvatbaar zijn, dit is onder andere afhankelijk van wat normaal de draagtijd van de merrie is. 
    Wanneer het veulen te vroeg geboren wordt kunnen zich problemen voordoen met o.a. de ademhaling en andere vitale lichaamsfuncties. 

Kenmerken van een naderende bevalling (volgens de regels in boeken)

  • vol uier

  • kegelen (kleine of grote glasachtige druppels aan de spenen) bevalling vaak binnen 24 uur

  • wegvallende banden naast de staart

  • zweten

afwijkingen:

  • geen uier, het uier loopt pas vol tijdens of na de bevalling

  • geen kegels of 

  • kegelen en vervolgens de biest laten lopen, dit kan wel een week of langer aanhouden

  • niet zweten

  • kruisvorm normaal

tip: Ken je merrie! Sommige merries vertonen een erg afwijkend gedrag vlak voor de bevalling; variërend van extreem rustig tot extreem druk, extreem veel eten (hamsteren) tot nauwelijks meer eten.

Problemen tijdens de bevalling

  • afwijkende ligging (zie ook complicaties )

  • staande bevalling ≈ zorg voor een dik stro bed, een veulen dat geboren wordt is slap en zal bij een staande geboorte zelden iets breken.

  • ongelijke voorbenen waardoor de geboorte stagneert ≈probeer heel voorzichtig het kortste voorbeen iets bij te trekken zodat ook deze gestrekt ligt.

  • slap veulen, blauwe tong die uit de mond hangt ≈ blaas lucht in de neusgaten, de blauwe tong kan duiden op zuurstof te kort/ bel de dierenarts.

  • veulen zit klem in het bekken ≈ bel de dierenarts en probeer voorzichtig, als de merrie niet perst, iets meer ruimte te maken rondom het veulen.

  • vlies scheurt niet ≈ zodra het hoofdje er uit is en het niet meer terug kan schieten het vlies stuk maken met handen of scherp mesje zodat het veulen kan gaan ademen.

Problemen na de bevalling

  • navelstreng breekt niet zelf af ≈ afbinden met een dun gaasje een paar vingerbreed van de buik van het veulen, daarna met een ontsmet mesje navelstreng door snijden  (draad moet boven de snede zitten). Het liefst pas doorsnijden als de navelstreng licht van kleur is, dit betekent dat er geen bloed meer naar het veulen wordt aangevoerd. Daarna dierenarts bellen voor controle op juist afbinden.

  • merrie is ingescheurd ≈ dierenarts bellen

  • merrie blijft persen ook na het afkomen van de nageboorte ≈ dierenarts bellen

  • veulen kan niet staan ≈ als een veulen na ruim 1 uur nog niet staat/ geen pogingen daar toe doet het veulen regelmatig in de benen helpen, ondersteunen bij het staan (vanwege de doorbloeding) en de merrie melken en het veulen biest laten drinken uit de fles. Wij geven eerst het flesje en helpen dan het veulen in de benen, dit omdat het veulen erg moe wordt van dit laatste en dan niet meer wil drinken van vermoeidheid. Bij twijfel: dierenarts bellen.

  • veulen kan het uier niet vinden ≈ tijd geven, meestal vinden ze het zelf en als het te lang duurt proberen de weg naar het uier te wijzen; oudere ervaren merries doen dit vaak zelf wel.

  • merrie laat het veulen niet drinken ≈ oplossen al naar gelang het gedrag van de merrie; eventueel met behulp van een praam bij de merrie of door een voorbeen op te tillen. Ken uw merrie!

  • merrie heeft geen melk ≈ dierenarts bellen; met een speciale injectie kan de melkproductie op gang worden gebracht en de dierenarts kan eventueel biest in poedervorm verstrekken, geef het veulen niet zat, het veulen moet zelf meehelpen de melkproductie op gang te brengen door te zuigen. Eventueel de merrie meerdere malen kort melken. Toedienen van vochtig gemaakte zemelen en een aantal malen een flesje bruin bier door het voer van de merrie helpen ook mee de melkproductie op gang te brengen.

  • merrie krijgt koliek  ≈ dierenarts bellen!

  • nageboorte komt niet binnen 6 uur af ≈ dierenarts bellen!

  • nageboorte breekt af omdat de merrie er op gaat staan ≈ merrie observeren, soms komt de resterende nageboorte alsnog spontaan af, is dit binnen 6 uur niet het geval: dierenarts bellen.

  • baarmoederontsteking en hoefbevangen één of enkele dagen na de geboorte ≈ dierenarts bellen, waarschijnlijk heeft de merrie baarmoederontsteking.

  • merrie is erg boos, laat geen mensen in de buurt van het veulen komen ≈ merrie laten geworden zolang ze maar haar veulen laat drinken is er weinig aan de hand, ze zijn erg wijs met hun veulen en soms kwaad doordat ze nog wat koorts hebben. Pas in dit geval op uzelf. Meestal is het ergste voorbij na de veulenhengstigheid.

  • merrie eet nageboorte op ≈ merrie observeren of ze ook ziek wordt, dan meteen de dierenarts bellen. In dit geval is voorkomen beter; haal, zodra de nageboorte eraf is dit uit de box of wei.

  • veulen kan niet mesten ≈ Komt het vaakst voor bij hengstveulens. Dierenarts bellen voor een klysma; zelf kan je ook meehelpen door een aantal malen per dag een dun plakje roomboter onder de tong van het veulen te leggen. Dit kan ook preventief gedaan worden bij de geboorte van een hengstveulen. Hiermee stoppen als het hengstveulen een aantal malen normaal gemest heeft en het darmpek er af is.

  • acute zakbreuk (bij hengstveulen) ≈ Herkenbaar aan een zwelling tussen navel en achterkant veulen aan de onderkant van de buik. Treed meestal op als het veulen probeert te mesten. Vaak niet operabel, in alle gevallen: dierenarts bellen!

  • na 24 uur wordt het veulen sloom, drinkt nauwelijks meer ≈ dierenarts bellen, waarschijnlijk heeft het veulen te weinig biest gedronken, maar het kan ook andere oorzaken hebben.

  • veulen drinkt te weinig en droogt uit ≈ dierenarts bellen. Uitdrogingsverschijnselen zijn te herkennen door een stukje vel van de hals tussen duim en wijsvinger op te tillen. Bij een uitdrogend veulen vloeit het vel bij het loslaten ervan moeizaam of niet terug.

  • merrie heeft te weinig melk of laat het slecht schieten  ≈ zie merrie heeft geen melk

  • gewrichtsontsteking bij het veulen ≈ dierenarts bellen.

fabeltje: soms komt de nageboorte af zonder dat je er bij bent, vervolgens is de nageboorte niet te vinden.
Veelal wordt dan gedacht dat de merrie de nageboorte opgegeten heeft, meestal valt het mee en heeft de
merrie de nageboorte begraven in het strobed. Zekerheid echter voor alles: box doorzoeken (indien mogelijk) en de merrie in de gaten houden, ze wordt erg ziek als ze de nageboorte wel heeft opgegeten.

Tip: Heeft u een betrouwbare merrie, melk dan wat biest uit na de geboorte en vries dit in. In de biest zitten antistoffen gebaseerd op uw eigen stalomgeving. Dit kan erg belangrijk zijn wanneer een merrie overlijd bij de bevalling en haar veulen wel in leven blijft. Biest met eigen antistoffen zijn van levensbelang.

Advies bij dood (geboren) veulen
Eén van de meest trieste ervaringen die je als fokker mee kunt maken, helaas gebeurt het regelmatig.
Belangrijk is het dode veulen bij de merrie in de box te laten liggen; de merrie kan hiermee afscheid nemen van haar veulen. Pas wanneer de merrie het veulen "links" laat liggen, of zelfs begraven heeft onder het stro (deels of helemaal), dan pas kan het veulen uit de box verwijderd worden. De merrie zal op deze manier een stuk rustiger zijn dan wanneer het veulen meteen verwijderd wordt.

Is het veulen dood geboren, bewaar dan de nageboorte zodat de dierenarts deze kan nakijken op eventuele afwijkingen, soms kan hiermee de oorzaak van het overlijden worden vastgesteld.
Eventueel kan men het dode veulen laten onderzoeken door de Gezondheidsdienst voor Dieren.

Dit artikel is geschreven naar aanleiding van vragen over mogelijke problemen, ik hoop dat hiermee veel vragen van toekomstige fokkers over wat er fout kan gaan zijn beantwoord. Mochten er specifieke vragen stuur ons dan even een mail.
 

 


Paardenpension Stal Yn it Span Eastermar Kvk.nr. 01164317                                           copyright Stal Yn it Span 2012